หลักเกณฑ์ขึ้นทะเบียนแพลตฟอร์มรายงานคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของ อบก.

ซอฟต์แวร์กลายเป็นวิธีปกติที่องค์กรใช้จัดทำคาร์บอนฟุตพริ้นท์ และ อบก. ตอบสนองด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์สำหรับขึ้นทะเบียนแพลตฟอร์มรายงาน หลักเกณฑ์นี้เผยแพร่เป็นอินโฟกราฟิกสั้น ๆ ชื่อ หลักเกณฑ์การขึ้นทะเบียนแพลตฟอร์มการรายงานคาร์บอนฟุตพริ้นท์ โดยองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) บทความนี้อธิบายว่าเอกสารเรียกร้องอะไรบ้างทีละหน้า แล้วระบุอย่างตรงไปตรงมาว่าอะไรยืนยันแล้วและอะไรยังไม่ยืนยันเกี่ยวกับ CarbonBiz ในเรื่องนี้

หมายเหตุเรื่องแหล่งข้อมูล เอกสารเป็นกราฟิก 4 หน้า ไม่ใช่สิ่งพิมพ์ที่เป็นข้อความ และไม่ปรากฏวันที่ฉบับบนหน้าที่เรามี เราจึงอ้างอิงด้วยเลขหน้าเท่านั้น หน้าแรกเป็นปก หลักเกณฑ์อยู่หน้า 2 และ 3 หน้า 4 เป็นข้อมูลติดต่อของ อบก.

#หลักเกณฑ์ใช้กับใคร

หลักเกณฑ์แยกแพลตฟอร์ม 4 ประเภท คือ แพลตฟอร์มรายงานคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร ของผลิตภัณฑ์ ของบริการงานอีเว้นท์ และของบุคคล (หลักเกณฑ์การขึ้นทะเบียนแพลตฟอร์มฯ อบก. หน้า 2) CarbonBiz อยู่ในกลุ่มแรก หลักฐานระดับองค์กรจึงเป็นสิ่งที่เกี่ยวข้อง แต่โครงสร้างของหลักเกณฑ์เหมือนกันทั้ง 4 ประเภท

#ส่วนที่ 1 เกณฑ์ข้อบังคับเบื้องต้น

ส่วนแรกระบุเกณฑ์ข้อบังคับเบื้องต้น 5 ข้อ แต่ละข้อจับคู่กับหลักฐานที่ อบก. ต้องการ (หลักเกณฑ์การขึ้นทะเบียนแพลตฟอร์มฯ อบก. หน้า 2)

1. รายงานผลได้ตามข้อกำหนดและแนวทางของ อบก. แพลตฟอร์มต้องรายงานผลได้ตามข้อกำหนดฯ แนวทางฯ ของ อบก. สำหรับประเภทฟุตพริ้นท์ที่เกี่ยวข้อง หลักฐาน: รายงานผลการประเมินที่สอดคล้องกับข้อกำหนดฯ แนวทางฯ ของ อบก.
2. ถ่ายโอนข้อมูลมายังแพลตฟอร์ม อบก. ผ่าน API แพลตฟอร์มต้องถ่ายโอนข้อมูลมายังแพลตฟอร์มของ อบก. เพื่อรวบรวมข้อมูลได้ ตาม Application Programming Interface หลักฐาน: เอกสารที่แสดงว่าแพลตฟอร์มถ่ายโอนข้อมูลมายังแพลตฟอร์ม อบก. ได้
3. การรับรอง ISO 29110 หรือ CMMI Level 3 แพลตฟอร์มต้องได้รับการรับรองตามมาตรฐาน ISO 29110 หรือ CMMI Level 3 ขึ้นไป หลักฐาน: ใบรับรองจากหน่วยรับรองที่ได้รับการรับรองระบบงานจาก International Accreditation Forum (IAF)
4. คำแสดงความเชื่อมั่นเรื่องการรักษาความลับ แพลตฟอร์มต้องแสดงความเชื่อมั่น (Declaration) ว่ามีกลไกสำหรับรักษาความลับและข้อมูลของผู้ใช้บริการ หลักฐาน: เอกสารที่แสดงกลไกดังกล่าว
5. ไม่ขัดต่อกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและลิขสิทธิ์ฐานข้อมูลค่าการปล่อย แพลตฟอร์มต้องไม่ดำเนินการที่ขัดต่อกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและลิขสิทธิ์การใช้ฐานข้อมูลค่า Emission Factor หลักฐาน: เอกสารแสดงเรื่องนี้ ซึ่งดาวน์โหลดได้จากเว็บไซต์ของ อบก.

ทั้ง 5 ข้อเป็นเงื่อนไขด่านแรก สองข้อในนั้น คือการรับรองกระบวนการซอฟต์แวร์และคำแสดงเรื่องลิขสิทธิ์ค่าการปล่อย เกี่ยวกับองค์กรและแนวปฏิบัติของผู้ให้บริการแพลตฟอร์มมากกว่าฟีเจอร์ของตัวระบบ

#ส่วนที่ 2 เกณฑ์การขึ้นทะเบียนแพลตฟอร์ม

ส่วนที่สองกำหนดเกณฑ์การขึ้นทะเบียน 3 ข้อ พร้อมหลักฐานเช่นกัน (หลักเกณฑ์การขึ้นทะเบียนแพลตฟอร์มฯ อบก. หน้า 3)

1. ข้อมูลกิจกรรม สำหรับแพลตฟอร์มระดับองค์กร หลักฐานคือตัวอย่างการเก็บข้อมูลกิจกรรมแยกขอบเขตที่ 1, 2 และ 3 รวมถึงรายงานแยกตามขอบเขตได้ แพลตฟอร์มผลิตภัณฑ์ต้องแสดงการเก็บข้อมูลตามช่วงวัฏจักรชีวิต แพลตฟอร์มอีเว้นท์ต้องแสดงข้อมูลพลังงาน การเดินทาง การพักแรม ของเสีย และการซื้อเครดิต แพลตฟอร์มบุคคลต้องแสดงข้อมูลพลังงาน การเดินทาง อาหารและเครื่องดื่มจากกิจวัตรประจำวัน
2. ค่าการปล่อยก๊าซเรือนกระจก แพลตฟอร์มต้องเชื่อมโยงข้อมูลเพื่ออัปเดตค่า Emission Factor และค่า GWP ให้สอดคล้องกับ อบก. ตาม API ได้ หลักฐาน: เอกสารที่แสดงว่าแพลตฟอร์มใช้ EF และ GWP เวอร์ชันล่าสุด
3. รูปแบบการรายงานผล แพลตฟอร์มต้องส่งออกข้อมูลเพื่อจัดทำรายงานตามข้อกำหนดฯ แนวทางฯ ของ อบก. ได้ หลักฐาน: ตัวอย่างรายงานที่สอดคล้องกับข้อกำหนดนั้น

หน้านี้ปิดท้ายด้วยหมายเหตุที่สมควรได้รับความสนใจไม่น้อยกว่าตัวเกณฑ์ อบก. ไม่รับรองความถูกต้องของผลการคำนวณจากแพลตฟอร์ม จนกว่าจะมีการทวนสอบความถูกต้องโดยผู้ประเมินภายนอก และยื่นขอรับรองจาก อบก. (หลักเกณฑ์การขึ้นทะเบียนแพลตฟอร์มฯ อบก. หน้า 3) กล่าวอีกอย่างคือ การขึ้นทะเบียนแพลตฟอร์มเป็นเรื่องความสามารถของแพลตฟอร์ม ไม่ได้ทำให้ตัวเลขขององค์กรใดกลายเป็นตัวเลขที่ อบก. รับรอง ซึ่งยังต้องผ่านกระบวนการทวนสอบตามแนวทางการทวนสอบของ อบก.

#CarbonBiz เกี่ยวข้องกับหลักเกณฑ์อย่างไร

ตรงนี้เราแยกสิ่งที่เอกสารผลิตภัณฑ์รองรับ ออกจากสิ่งที่ยังไม่ได้ยืนยัน

ในส่วนเกณฑ์ด้านการทำงาน เอกสารรายการฟีเจอร์ของ CarbonBiz (Feature List v3.4, 8 กันยายน 2569) อธิบายความสามารถที่ตรงกับหลายข้อ กิจกรรมถูกบันทึกและรายงานแยกตาม Scope 1, 2 และ 3 พร้อมแจกแจง Scope 3 เป็น 15 หมวด ซึ่งเป็นหลักฐานประเภทที่เกณฑ์ข้อ 2.1 ต้องการ แอปสร้างแบบฟอร์ม TGO CFO Version 04 ตั้งแต่ Fr-01 ถึง Fr-05 ซึ่งตรงกับเกณฑ์ข้อ 2.3 รายการฟีเจอร์ระบุว่าโมดูลเตรียมความพร้อมทวนสอบตั้งใจใช้เป็นหลักฐานสำหรับเกณฑ์ข้อ 2.3 ของการขึ้นทะเบียนแพลตฟอร์ม TGO CFO (Feature List v3.4 หมวด 66) ฐานข้อมูลค่าการปล่อยบันทึกเวอร์ชันมาตรฐานและเวอร์ชัน GWP ของทุกค่า และค่าของระบบอัปเดตจากส่วนกลาง อย่างไรก็ตาม การซิงก์ค่าการปล่อยกับ อบก. โดยอัตโนมัติผ่าน API ซึ่งเป็นสิ่งที่เกณฑ์ข้อ 2.2 อธิบาย ถูกระบุในรายการฟีเจอร์ว่าเป็นรายการเสริมที่ยังไม่รวมในรอบส่งมอบ เพราะรอ API ค่าการปล่อยของ อบก. พร้อมใช้ (Feature List v3.4 หมวด 65 ข้อ 65.7)

ในส่วนเกณฑ์ข้อบังคับเบื้องต้น รายการฟีเจอร์อธิบาย API สำหรับแลกเปลี่ยนข้อมูลในลักษณะทั่วไป แต่เรายังไม่เห็นเอกสารการถ่ายโอนข้อมูลไปยังแพลตฟอร์มของ อบก. เอง (เกณฑ์ข้อ 1.2) และเราไม่มีเอกสารในมือสำหรับการรับรอง ISO 29110 หรือ CMMI (เกณฑ์ข้อ 1.3) คำแสดงความเชื่อมั่นเรื่องการรักษาความลับ (เกณฑ์ข้อ 1.4) หรือคำแสดงเรื่องลิขสิทธิ์ค่าการปล่อย (เกณฑ์ข้อ 1.5)

สถานะการขึ้นทะเบียนของ CarbonBiz ในฐานะแพลตฟอร์มรายงานคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของ อบก. จึงยังไม่ยืนยัน บทความนี้จะปรับปรุงเมื่อเจ้าของให้เลขอ้างอิงการขึ้นทะเบียนหรือเอกสารประกอบ จนกว่าจะถึงตอนนั้น ผู้อ่านควรถือว่า CarbonBiz เป็นแพลตฟอร์มที่สร้างรายงานในรูปแบบของ อบก. และรองรับกระบวนการทวนสอบ และไม่ควรอ่านบทความนี้ว่าเป็นการยืนยันว่าขึ้นทะเบียนแล้ว

#ความหมายสำหรับองค์กรที่กำลังเลือกซอฟต์แวร์

หลักเกณฑ์นี้เป็นรายการตรวจที่มีประโยชน์แม้กับองค์กรที่ไม่เคยคิดจะขึ้นทะเบียนแพลตฟอร์มเอง ถามผู้ขายว่ารายงานออกมาในรูปแบบฟอร์มของ อบก. หรือไม่ ข้อมูลกิจกรรมเก็บแยกตาม scope หรือไม่ ค่าการปล่อยและ GWP ติดตามเวอร์ชันและอัปเดตอย่างไร จัดการเรื่องความลับอย่างไร และใช้ฐานข้อมูลค่าการปล่อยภายใต้ลิขสิทธิ์แบบใด แล้วอย่าลืมหมายเหตุ ไม่ว่าจะใช้แพลตฟอร์มใด ตัวเลขของคุณจะได้รับการรับรองจาก อบก. ก็ต่อเมื่อผู้ทวนสอบภายนอกตรวจสอบแล้วและคุณยื่นขอรับรองจาก อบก. เท่านั้น